Önce zamanı doğru yerleştirmek

2 Kasım borsa bültenindeki 10.759,56 puan ve -%3,64, önceki tamamlanmış seansın referansıdır; 2 Kasım gün içi gerçekleşmiş değişimi değildir. 30 Ekim kapanışı ile uyumlu bu değer yeni güne başlangıç zemini sağlar. Görsel 10.00 TSİ olarak etiketlense de bu, endeksin o anda aynı fiyattan işlem gördüğünü göstermez.

BIST TÜM-100 satırında 35.944,12 ve -%3,29 bulunuyor. Bu seri BIST 100'ün farklı bir adı değildir; kapsamı ve endeks seviyesi farklıdır. İki endeksin puanlarını birbirine eklemek veya büyüklüklerini doğrudan karşılaştırmak anlamlı olmaz. İki negatif referans tek başına kaç hissenin düştüğünü ya da net yabancı satış tutarını göstermez.

Başlangıç tablosu

GöstergeGörsel referansıKullanım
BIST 10010.759,56 / -%3,64Önceki seans kapanışı
BIST TÜM-10035.944,12 / -%3,29Ayrı kapsamlı endeks
USD/TRY49,9734Sabah kur referansı
BrentYaklaşık 102,50 USDKontrat ve saat ayrıntısı sınırlı
Türkiye 5 yıllık CDS253,74 baz puanSağlayıcı ve saat belirtilmemiş referans

CDS ve petrol satırlarının bütün endekslerle eşzamanlı olduğu varsayılmamalı. Bir önceki kapanıştan yeni seansa geçerken ilk işlem, açılış fiyatı ve gün içi son fiyat ayrı kaydedilmeli. Böylece önceki düşüşün yeniden gerçekleşmiş gibi algılanması önlenir.

Tepki alımı ne zaman daha anlamlı olur?

Sert düşüşün ardından yükseliş görmek tek başına eğilimin döndüğünü kanıtlamaz. Tepkinin daha çok hisseye yayılması, sektör katılımının artması ve günün ilerleyen bölümünde korunması daha güçlü bir bileşim oluşturabilir. Birkaç yüksek ağırlıklı hissenin endeksi taşıması daha dar bir toparlanmadır.

Hacim bu hareketin yoğunluğunu anlatır; tek başına net para girişi veya yabancı yatırımcı alımının kanıtı değildir. Yabancı ilgisi hakkında hüküm için ilgili takas ve akım verileri gerekir. Benzer biçimde düşük hacimli yükseliş mutlaka başarısız, yüksek hacimli düşüş de mutlaka dip anlamına gelmez; fiyatın sonraki davranışı önemlidir.

Bilanço ayrışması: Kârın kaynağını incelemek

Şirket değerlendirmesinde satış artışı kadar faaliyet marjı, işletme sermayesi ve borç vadesi izlenmeli. Muhasebe kârı büyürken alacak ve stok finansmanı nakdi tüketiyorsa güçlü başlık zayıf nakit dönüşümünü gizleyebilir. Tek seferlik gelir, kur farkı ve enflasyon muhasebesi etkileri operasyonel performanstan ayrılmalı.

Kur yükselişi her ihracatçıya aynı ölçüde yarar sağlamaz; ithal girdiler, döviz borcu ve satış sözleşmeleri sonucu değiştirir. Petrol düşüşü de üreticiyle enerji tüketicisini farklı etkiler. Bu nedenle sektör etiketi yerine şirketin maliyet ve bilanço yapısına odaklanmak daha açıklayıcıdır.

10.700–11.000 bandında izlenecek koşullar

İlk destek 10.700, ardından 10.500; dirençler 11.000 ve 11.200 olarak veriliyor. 10.700 çevresinde satışların karşılanması ve daha geniş katılımlı tepki dengelenmeyi destekleyebilir. 11.000 üzerinde kalıcılık güçlenme yorumunu kuvvetlendirebilir; tek anlık aşım yeterli değildir.

10.700 altındaki devamlılıkta ilk denge bandı yeniden sorgulanmalı. Kur, CDS ve küresel risk iştahının aynı anda bozulması baskı senaryosunu destekleyebilir; bu koşulların gerçekleşmesi önceden kesin değildir. FUMA PRIME değerlendirmesi: Yeni gün için en yararlı soru “hemen geri alır mı?” değil, “tepki hangi şirketlere yayılıyor ve hangi ekonomik veriyle destekleniyor?” olmalıdır.