Türkiye piyasalarında 1 Eylül: Kur sakin, iç göstergeler ayrışıyor

Sabahın piyasa fotoğrafı

Türkiye piyasaları 1 Eylül sabahına kontrollü kur hareketi, yüksek faiz görünümü ve görece düşük risk primiyle başladı. Dolar/TL 48,2775, euro/TL 56,0606 çevresindeyken BIST 100 yaklaşık 14.325 puandan açıldı. Brent petrolün 91 doların üzerinde kalması enerji maliyetleri açısından yakından izleniyor.

Fiyatlar farklı veri sağlayıcılarında saniye ve alış-satış yönüne göre ayrışabilir. Tablo 1 Eylül saat 09.45 civarındaki anlık görünümü gösterir; kapanış değildir.

İmalatta daralma sürüyor, hız sınırlı biçimde iyileşti

İSO Türkiye İmalat PMI ağustosta 47,7'den 48,1'e yükselerek üç ayın en yüksek seviyesine çıktı. Buna rağmen 50 eşik değerinin altında kalması, faaliyet koşullarındaki daralmanın sürdüğünü gösteriyor. Verideki artış ekonominin genişlemeye geçtiğini değil, bozulmanın önceki aya göre daha sınırlı olduğunu anlatıyor.

Tüketici güveninde geri çekilme

Bloomberg HT Tüketici Güven Endeksi ağustosta aylık %4,46 düşerek 74,73'e geriledi. Mevcut durum algısı ve 12 aylık beklentilerdeki zayıflama, hanehalkının ekonomik görünüm konusunda temkinli kaldığını gösteriyor. Bu özel endeks, TÜİK'in tüketici güven endeksiyle aynı seri değildir; iki gösterge birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Faiz ve risk primi birlikte nasıl okunmalı?

TCMB politika faizi %37, gecelik borç verme faizi %40 ve gecelik borçlanma faizi %35,5 seviyesinde. Sıkı para politikası TL tasarruf araçlarını desteklerken kredi maliyetlerini yüksek tutuyor. Yaklaşık 217 baz puanlık CDS seviyesi dış finansman algısı açısından destekleyici olsa da tek başına risk görünümünün kalıcı biçimde düzeldiğini kanıtlamaz.

Petrol neden kritik?

Türkiye enerji ithalatçısı olduğu için Brent petrolün 91 doların üzerinde kalması enflasyon, cari açık ve üretim maliyetleri açısından risk oluşturabilir. Uluslararası petrol fiyatı pompa fiyatına aynı gün ve aynı oranda yansımaz; kur, vergi ve rafineri koşulları nihai sonucu değiştirir.

FUMA PRIME değerlendirmesi

Bugünün tablosu kur tarafında sakin, iç göstergelerde ise karışık. PMI'daki sınırlı toparlanma olumlu bir sinyal verirken tüketici güvenindeki gerileme ve yüksek enerji maliyeti temkin gerektiriyor. TL varlıkları değerlendirirken faiz, CDS, kur ve reel ekonomik göstergeler birlikte okunmalı.

Fırsatlar ve riskler

• Görece düşük CDS ve kontrollü kur TL varlıkları seçici biçimde destekleyebilir.
• PMI'daki artış imalattaki bozulmanın hız kestiğine işaret ediyor.
• Petrol fiyatı enflasyon ve cari denge üzerinde baskı yaratabilir.
• Güven göstergelerindeki zayıflama iç talep görünümünü sınırlayabilir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.